Erhürman, yaptığı paylaşımda hayat pahalılığı konusunda yapılan grev, eylemler ve hükümetin son önerisi hakkında değerlendirmelerde bulundu.

'Hükumetin yaptığı öneriyi değerlendirecek değilim. Benim görev alanımda değil.' Diyen Erhürman 'Ama bildiğim bir şey var: Madem ki farklı bir öneri de getirilebiliyordu, bütün bu yaşananlar, Anayasal düzende, kurumlar ve insanlar arası ilişkilerde, güvende yaratılan bu aşınma, bu gerginlik, başta eğitim ve sağlık olmak üzere kamu hizmetlerinde yaşanan aksamalar, yaralanan polisler, yurttaşlar... Bütün bunlar olmadan da bir masa etrafında bu ve benzeri öneriler tartışılabilirdi.' fadelerini kullandı.

Erhürman açıklamasını söyle sürdürdü:

'Bu benim görev alanımda! İnsanlarımızın birliği, beraberliği de, kamu hizmetlerinin aksamadan yürütülmesinin sağlanması da... O nedenle sürece dahil oldum ve olduğum gün bu gibi önerilerin tartışılmaya açık olduğunu da gördüm üstelik.

Zamanında diyalog işte bu yüzden iyidir. Diyalogsuzluğun bedeli de işte bu yüzden bu kadar ağır!'

Hasan Taçoy, UBP milletvekilleri Hasan Küçük ve Emrah Yeşilırmak ile birlikte Meclis'te açıklama yaptı.

Taçoy, daha önce açıkladıkları 'hayat pahalılığının yüzde 50'sinin temmuz maaşlarına yatırılmasını, geri kalan miktarın emanete alınarak ikinci 6 aylık enflasyonla birlikte Ocak 2027'de verilmesi' formülünün de masada olduğunu ve sendikaların sabaha kadar uzlaşma yönünde tavır değişikliğine gitmesi halinde Yasa Gücünde Kararname'yi eşzamanlı geri çekerek, bu formülü de hayata geçirebileceklerini kaydetti.

Taçoy, aksi halde sabah 09.00'da Meclis'te toplanacaklarını, hayat pahalılığıyla ilgili 11 yasayı görüşeceklerini, ek geçici maddeyle de 6 ay sonra, yani 9'uncu ayda yeni bir değerlendirme yapılmasının öngörüldüğünü de vurguladı. Taçoy, 'Nisan'dan Eylül'e, her iki ay da dahil oluşacak 6 aylık hayat pahalılığı Ekim ayında yeniden değerlendirilecek' dedi. Nisan ayında maaşlara yüzde 7.07 hayat pahalılığı yansıtılacağını kaydeden Taçoy, hiçbir kesimin mağdur olmamasını hedeflediklerini belirtti.

Hasan Küçük de, uzun süren tartışmalar sonunda ekonomik akıl ve siyasi iradenin biraraya geldiğini belirtti. Hasan Küçük, gelir artırıcı önlemler üzerinde de çalıştıklarını ve savaş ortamında halkın en az etkiyle bu süreci geçirmesini amaçladıklarını bildirdi.

Öneri, hayat pahalılığının yüzde 50'sinin temmuz maaşlarına yatırılmasını, geri kalan miktarın emanete alınarak ikinci 6 aylık enflasyonla birlikte Ocak 2027'de verilmesini öngörüyor.

Bir grup Ulusal Birlik Partisi (UBP) milletvekili, saat 19.30 sıralarında Meclis önünde bekleyen sendikacıların yanına geldi. Milletvekilleri arasında yer alan Hasan Taçoy, hayat pahalılığıyla ilgili Yasa Gücünde Kararname'nin geri çekilmesi için eş zamanlı olarak yerine bir yasanın geçmesi gerektiğini kaydetti.

Hasan Taçoy, toplumsal bir uzlaşı aradıklarını belirterek öneriyi okudu. Taçoy, önerinin '6 ay sonunda belirlenecek hayat pahalılığının yüzde 50'sinin Temmuz maaşlarına yatırılmasını, geriye kalan farkın emanete alınarak 'Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ve 13. Maaş farkı olarak', ikinci 6 aylık hayat pahalılığıyla birlikte Ocak 2027'de maaşlara yansıtılmasını' içerdiğini belirtti.

Bu önerinin, geçen pazartesi günü Meclis'te hükümet temsilcileriyle yapılan görüşmede sendikalar tarafından getirilen önerilerden biri olduğu ifade edildi.

Hasan Taçoy, sendikaların uzlaşı yününde bir tutumu olmaması halinde yasanın, Yasa Gücünde Kararname'de yer aldığı şeklinde geçeceğini, sadece buna '6 ay sonra yeni bir değerlendirme yapılacak' maddesinin ekleneceğini söyledi.

Sendika başkanları, Hasan Taçoy'un gündeme getirdiği öneriyle ilgili olarak kendi aralarında kısa bir değerlendirme yaptı.

Yapılan değerlendirmenin ardından KTAMS Başkanı Güven Bengihan, sendikaların ortak tutumunu açıkladı.

Bengihan, 'Onbinlerce insan bir haftadan beridir meydanlarda, şimdi bizim geçen hafta yaptığımız önerilerden birini uzlaşı adına gündeme getirdiler. Biz kimseye koltuk değneği olacak değiliz, bildiklerini yapsınlar' dedi.

'Hükümet sürekli toplum aleyhinde yasaları ve düzenlemeleri gündeme getiriyor' diyen Bengihan 'Bize ne teklif getirsinler, ne öneri getirsinler. Bu hükümet bir an önce gitmelidir. Bizim talebimiz erken seçim tarihinin açıklanması ve erken seçimin en kısa zamanda yapılmasıdır şeklinde konuştu.

Meclis'ten kısa bir süre ayrılarak sendika liderleri olarak bundan sonra izleyecekleri eylemlilik sürecini ele alacaklarını söyleyen Bengihan, daha sonra yeniden Meclis önüne geleceklerini kaydetti.

Bengihan, 'Mücadeleye devam edeceğiz, bir yere gitmiyoruz' dedi.

TDP Basın Bürosu'ndan verilen bilgiye göre, 'Yolsuzluğa, Yoksulluğa ve Yok Oluşa Hayır' sloganıyla dün akşam düzenlenen eyleme katılan Çeler, eylem yerinde basına yaptığı açıklamada, Kıbrıslı Türk halkının mücadelesinin henüz bitmediğini ve mevcut siyasi anlayış karşısında toplumsal dayanışmanın zorunlu hale geldiğini ifade etti.

Halk, emekçi ve yerel sermaye iradesinin görmezden gelindiğini belirten Çeler, 'Kıbrıslı Türklerin mücadelesi bitmedi, biteceğe de benzemiyor. Çünkü karşımızda kendi toplumuna, kendi emekçisine ve kendi ulusal sermayesine rağmen kararlar üreten bir hükümet anlayışı var. Bu hükümetin gitmeye niyeti olmadığı ortadadır ancak halkın iradesi karşısında kalıcı olmaları mümkün değildir.' dedi.

Yürüyüşün yalnızca sembolik bir başlangıç olduğunu, büyütülmesi gerektiğini belirten Çeler, 'Bugün temsili bir yürüyüşle başladık. Ancak bu mücadele siyasi partiler, sendikalar, sivil toplum örgütleri ve toplumun tüm kesimlerinin ortak iradesiyle büyümek zorundadır.' dedi.

Yürüyüşe TDP Girne İlçe Başkanı
Ayşe Öztabay ve Sivil Toplum Örgütlerinden Sorumlu MYK Üyesi Hasan Umur da yer katıldı.

-Toros

CTP Milletvekili Fikri Toros, fiberoptik protokolünün KKTC'nin geleceğini etkileyecek bir proje olduğu için ekonomik bağımsızlık, veri egemenliği, iş yapabilirlik ve vatandaş hakları açısından kritik bir kamu meselesi olduğunu söyledi.

Protokolde muğlak ve eksik ifadeler olduğunu savunan Toros, bağımsız teknik raporların, yetki devri ve veri egemenliği maddelerinin açıkça ortaya konulmadığını öne sürdü.

Ülkede siyasi sorun olduğunu söyleyen Toros, bu devrin siyasal ve jeopolitik yapısal sorunlara elverişli olduğunu söyledi. Toros, başka bir devletin sahip olduğu stratejik altyapı devrinin sözkonusu olduğunu savundu.

Doğu Akdeniz'de enerji ve güvenlik konularında ortak menfaatlerin ele alındığı bir süreç yürütüldüğünü belirten Toros, bölgedeki komşu ülkeler arasında güçlü ittifaklar kurulduğunu ve bu ittifaklar dışında kalan ülkelerin enterkonnekte ve veri hatlarının önemli olduğunu söyledi.

Dijital altyapının stratejik ve egemenlik alanı olduğunu vurgulayan Toros, siber ve ulusal güvenlik açısından bu altyapının önemine dikkat çekti. Toros, Kıbrıs Türk halkının bölgedeki ortak sorunlardan ziyade 'kendi yurtlarında siyasi eşitlik' derdi olduğunu söyleyerek, 'Kapsamlı çözümde aktif bir özne olmak istiyoruz,' dedi.

Fikri Toros, mevcut koşullarda kurumları ve insan kaynaklarını güçlendirerek, çözüme ulaşılacak güne kadar hazır olunması gerektiğini söyledi. Toros, şeffaflık, yerel ve insan kaynaklarının güçlendirilmesi, denetleyici otoritenin bağımsızlığı ve tüm paydaşların katılımı ilkelerinin bu protokolde bulunmadığını savundu.

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı'nın ek protokol hakkında algı operasyonu yaptığını iddia eden Toros, protokol Anayasa Mahkemesi'ne sevk edildiği zaman ek protokolün anlamsız olacağını belirterek, mevcut protokolün komitede işlenerek güncellenmesi gerektiğini söyledi. Toros, protokole yerel paydaşların dahil edilmesi ve halkın bilgilendirilmesi gerektiğini belirtti.

Toros, bu tür yatırımlara karşı olmadıklarını vurgulayarak, protokolde iç yönetişim zaafiyeti olduğunu öne sürdü. Protokolün hükümetin savunduğu gibi bir jeopolitik güç aracı olmadığını savunan Toros, vizyonun bağımlılık değil, kapasite inşa eden bir model olması gerektiğini kaydetti. Toros, eğer kamu kaynağı yeterli değilse, kamu-özel ortaklığında bir yap-işlet-devret modelinde bir ihaleye çıkılması gerektiğini söyledi.

Protokolün 'kapalı kapılar ardında hazırlandığını ve hükümet ortaklarının bile bilgilendirilmediğini' iddia eden Toros, dijital dönüşüm çağında altyapı yatırımlarının güçlendirilmesi gerektiğini ancak protokolle ilgili tartışma konusunun usulle alakalı olduğunu kaydetti.

Tüm paydaşların ortaya koyduğu endişe ve önerilerin dikkate alınması gerektiğini söyleyen Toros, bu protokolün fırsat eşitsizliği ve belirsizlik yaratacağını savundu.

Mülkiyetin KKTC'ye ait olması ve güvence altına alınmasından taviz verilmemesi gerektiğini kaydeden Toros, dijital tekelleşmeye yol açabilecek protokolün Anayasa'nın yanı sıra egemenlik, şeffaflık ve adil rekabet düzeni ilkesiyle uyumlu şekilde revize edilmesi gerektiğini savundu.

-Derya

CTP Milletvekili Doğuş Derya da konuşmasında, uzun süredir komite ve genel kurulda detaylarla anlatmaya çalıştıkları protokolle ilgili hükümet ortaklarının tavrını eleştirdi.

Suyun ve fiberoptiğin 'peşkeş çekildiğini' iddia eden Derya, Başbakanın stratejik kurumları başka bir devlete devretmeye hazır olduğunu Meclis kürsüsünde itiraf ettiğini öne sürdü. Kıbrıs Türk toplumunun kendi ayakları üzerinde durmaya ve kendi tırnaklarıyla kurduğu kurumlar için mücadele verdiğini belirten Derya, hükümetin memleketi kolonize edilmiş bir toprak parçasına çevirdiğini iddia etti.

Derya, Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu'nun açıklamalarını da eleştirerek, devlet kurumlarının ayaklar altına alındığını savundu. Başbakan Ünal Üstel'i Meclis kürsüsünden kendilerine yönelik tutumundan dolayı da eleştiren Derya, muhalefet milletvekillerinin nerede ne söyleyeceğini bildiğini söyledi.

'Mutabakat var ve uzlaşı sağlandı' diye yalan haber yaptırılarak, halkın kandırılmaya çalışıldığını iddia eden Derya, Meclis önüne kurulan polis bariyerlerini ve grev erteleme kararını eleştirdi.

KKTC ile Türkiye arasındaki ilişkinin, iki devlet arasında olması gerektiği gibi normal bir ilişki olmadığının bu süreçlerle ispatlandığını öne süren Derya, hükümetin siyasetinin yabancılaştığını savundu. Güvenlik verileriyle birlikte halkın haysiyeti ve egemenliğinin teslim edildiğini iddia eden Derya, iki devlet arasında adaba yakışır ilişki oluşturulması gerektiğini belirtti.

Doğuş Derya, Meclis'te yapılan konuşmalarda da dile getirildiği gibi, yapıcı öneriler sunulduğuna işaret ederek, protokole ilişkin fizibilite çalışmasını görme talebini yineledi. Derya, maliyetlerin yüksek ve koşulların kötü olduğu ülke koşullarında tutunmaya çalışan yerli şirketlerin sürecin dışında bırakılmasını eleştirdi.

Derya, fiberoptik konusundaki 'ısrarın' Doğu Akdeniz'deki gelişmelerden kaynaklandığını iddia ederek, mevcut hükümetten dolayı Türkiye'deki yöneticilerin KKTC'deki yöneticilere saygı duymadığını öne sürdü.

Devletine sahip çıktığını söyleyenlerin devletin anahtarını devrettiğini iddia eden Derya, şahsi korkular yüzünden devletin bütün kurumlarının darmadağın edildiğini iddia etti.

-Çavuş

Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, CTP Milletvekili Doğuş Derya'nın konuşmasını eleştirerek, UBP'nin Türkiye ile ilişkilerini 'Anavatan-Yavruvatan' düşüncesiyle sürdürdüğünü belirtti.

Bu görüşe saygı duyulması gerektiğini söyleyen Çavuş, hükümetin icraat ve reformlarına dikkati çekerek, CTP'nin iktidarda olduğu dönemlerdeki icraatlarını eleştirdi.

Tüm konuşmaları dinlediğini vurgulayan Çavuş, Türkiye'den su getirilmesi sürecinde benzeri tartışmalar yaşandığını ve arzulanan noktaya gelindiğini kaydetti. Tüm icraatlara 'peşkeş' denmesini de eleştiren Çavuş, tüm görüşlerin çok önemli olduğunu ancak bu görüşlerin hakaret şekline dönüşmemesi gerektiğini söyledi.

-Özuslu

CTP Milletvekili Sami Özuslu, hükümet milletvekillerinin tüm birleşim boyunca dışarıda durduğunu ve oylama sırasında Genel Kurul'a katılarak oy verdiğini savunarak, bunun 'Gözlerimi kaparım, vazifemi yaparım.' mantalitesinin göstergesi olduğunu söyledi.

Fiberoptik protokolünün Meclis Genel Kurulu'nda tartışılan kısımlarına dikkati çeken Özuslu, son bir haftadır gündemde olan konu komitede ele alınırken hükümeti uyarıldığını ve ilerleme olarak belirtilen konuların kendilerini haklı çıkardığını öne sürdü.

Anayasa'nın ve toplumun tüm kesimlerinin iradesinin ayaklar altına alındığı bir ortamda gerekirse Meclis İç Tüzüğü'nü çiğneyeceğini belirten Özuslu, hükümetin Anayasa'ya, meclis ile halkın iradesine saygısızlık yaptığını iddia etti. Özuslu, Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu'nun açıklamalarını da eleştirdi.

Meclis Başkanı Ziya Öztürkler'den Meclis kapısına kurulan bariyer için özür beklediğini söyleyen Özuslu, bu uygulamanın ilk kez yapıldığına işaret ederek, bu karaların Kıbrıs Türk halkının demokratik yapısına uymadığını kaydetti.

Sami Özuslu, protokol konusunda ticari çevrelerle sendikaların aynı görüşü paylaştığına dikkat çekti. Hükümetin paydaşların öneri ve eleştirilerini dinlemediğini öne süren Özuslu, uzlaşma olduğu açıklamalarının 'algı operasyonu ve kamuoyunu kandırmaya yönelik' olduğunu iddia etti.

Özuslu, projenin fizibilite raporunun daha önce kendisi tarafından talep edildiğini ve Maliye Bakanı Özdemir Berova'nın raporu kendisine ulaştırmadığını söyledi. Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı'nın fizibilite raporu üzerinde çalışıldığı yönünde açıklama yaptığına işaret eden Özuslu, çalışmanın kim tarafından yapıldığını sordu.

Söz konusu fizibilite raporunun 'resmi evrak olarak kaydedilmediğini' söyleyen Özuslu, protokolün Anayasa'ya aykırı olduğu uyarısının tüm paydaşlar ve Cumhurbaşkanı tarafından yapıldığına işaret etti. Özuslu, 'Çoğunluğu bularak, protokolü geçirin ve eserinizle övünün.' dedi.

-Solyalı

CTP Milletvekili Ürün Solyalı da konuşmasında, meclis iradesinin hükümet tarafından sakatlandığını öne sürdü. Cumhuriyet Meclisi Hukuk, Siyasi İşler ve Dış İlişkiler Komitesi'nin görev tanımında, komiteye gelen bir konuyla ilgili Anayasa'ya aykırılık açısından şüphe varsa Savcılık'tan görüş alınması yönünde bir madde bulunduğunu kaydeden Solyalı, komite görüşmeleri sırasında hukukçu birçok paydaşın Anayasa'ya aykırılık hakkında görüş bildirdiğini belirtti.

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı'nın 'Anayasa Mahkemesi'nin protokol sözleşmesinin birkaç maddesini iptal edeceği' yönünde açıklamaları olduğuna işaret eden Solyalı, protokol kapsamında tek bir maddenin bile Anayasa'ya aykırı bulunması halinde görüşülemeyeceğini söyledi.

Paydaşlar ve halkın olumsuz görüşlerine rağmen protokolün meclise getirildiğine işaret eden Solyalı, Arıklı ve Başbakan Ünal Üstel'in protokolün mecliste kabul edilmesine ilişkin söylem ve üslubunu eleştirdi. Projenin fizibilite raporunun Telekomünikasyon Dairesi Müdürüne bile ulaştırılmadığını savunan Solyalı, hükümetin ifadelerinde tutarsızlık olduğunu öne sürdü.

'Bilişim Suçları Yasası'nın komitede görüşüldüğü sırada toplantıda 5 tane bakan bulunduğunu ancak Meclis Genel Kurul'unda hükümetten 3 kişiye hitap ettiğini anımsatan Solyalı, 'meclis iradesi sakatlığının' bu şekilde oluştuğunu iddia etti.

CTP Milletvekili Solyalı, ulusal güvenlik sebebiyle uluslararası ihaleye çıkılamayacağı ifadelerine karşılık ihale şartnamesinde kısıtlama uygulamasına gidilebileceğini söyledi.

Meclis'teki grev yasaklanarak, geçerli bir sebep gösterilmeden anayasal hakkın engellediğini öne süren Solyalı, 'hizmetlerin aksamaması' sebebiyle grev yasaklanamayacağını savundu. Solyalı, meclis önünde yapılması planlanan eylemin engellenmesini de eleştirdi.

Protokolün devlet egemenliğine sınır getireceğini iddia eden Solyalı, protokolün halkoylamasına götürülmesi önerisini yaptı. Solyalı, hükümetin işleri yapma yöntemiyle 'kavga ettiklerini' söyledi.